تفاوت اسنشال اویل ها با عصاره و عرق گیاهی

دوست دارید فضای خانه آرام‌تر شود. شیشه کوچکی از روغن اسطوخودوس روی میز است، کنار آن یک شیشه عرق بهارنارنج و یک بطری عصاره گیاهی.

شاید در نگاه اول همه این‌ها شبیه هم به نظر برسند؛

همه از گیاهان به دست آمده‌اند و همه بوی طبیعت می‌دهند.

اما واقعیت این است که اسنشال اویل، عصاره گیاهی و عرق گیاهی سه محصول کاملاً متفاوت هستند. هرکدام روش استخراج، غلظت مواد مؤثره و کاربرد خاص خود را دارند.

اگر این تفاوت‌ها را بدانید، می‌توانید انتخاب دقیق‌تری داشته باشید و از دنیای آروماتراپی به شکل حرفه‌ای‌تری استفاده کنید.

در این مقاله به صورت کامل با تفاوت اسنشال اویل و عصاره گیاهی و عرق گیاهی آشنا می‌شویم.

اسنشال اویل چیست؟

اسنشال اویل یا اسانس گیاهی یکی از خالص‌ترین و متمرکزترین محصولات استخراج شده از گیاهان است.

این روغن‌های معطر معمولاً از طریق تقطیر با بخار آب به دست می‌آیند. در این روش، بخار آب از میان قسمت‌های مختلف گیاه مانند گل، برگ، پوست یا ریشه عبور می‌کند. این بخار ترکیبات معطر و فرّار گیاه را با خود حمل می‌کند و سپس در مرحله سردسازی، این بخار به مایع تبدیل می‌شود.

در نهایت دو لایه تشکیل می‌شود:

• لایه روغنی که همان اسنشال اویل است
• لایه آبی که به آن هیدرولیت یا عرق گیاهی گفته می‌شود

اسنشال اویل‌ها در واقع حاوی بخش بسیار متمرکزی از ترکیبات فعال گیاه هستند. به همین دلیل در بسیاری از منابع آروماتراپی گفته می‌شود که این روغن‌ها قدرت بالایی دارند و باید با دوز مناسب استفاده شوند.

بر اساس مطالعات آروماتراپی، اسنشال اویل‌ها معمولاً دارای ویژگی‌های زیر هستند:

• رایحه بسیار قوی و طبیعی
• غلظت بالای ترکیبات فعال گیاهی
• خواص آنتی‌اکسیدانی
• خواص ضدباکتریایی
• اثرات ضدالتهابی

به همین دلیل است که اسنشال اویل‌ها پایه اصلی آروماتراپی محسوب می‌شوند و در روش‌هایی مانند دیفیوزر، ماساژ، مراقبت پوستی و مدیریت احساسات استفاده می‌شوند.

در بسیاری از منابع آروماتراپی اشاره شده است که این روغن‌ها می‌توانند بر سیستم بویایی و در نتیجه بر احساسات، آرامش ذهن و کیفیت خواب تأثیر بگذارند.

عرق گیاهی چیست؟

عرق گیاهی در واقع آب معطر حاصل از تقطیر گیاهان است.

در فرآیند تقطیر، زمانی که بخار آب سرد می‌شود، دو محصول ایجاد می‌شود:

• اسنشال اویل
• آب معطر یا همان عرق گیاهی

عرق گیاهی در واقع آبی است که مقدار کمی از مولکول‌های اسانس در آن حل شده یا شناور هستند.

اگر عرق گیاهی به روش سنتی تهیه شود، معمولاً می‌توانید چند قطره روغن معطر را روی سطح آن مشاهده کنید. این قطرات همان اسانس گیاه هستند که به طور کامل جدا نشده‌اند.

اما در روش‌های صنعتی، اسانس از عرق گیاهی جدا می‌شود و سپس در مراحل بعدی خالص‌سازی و استانداردسازی روی آن انجام می‌شود.

از نظر درمانی، عرق‌های گیاهی معمولاً:

• اثر ملایم‌تری نسبت به اسانس دارند
• سریع‌تر جذب می‌شوند
• اما ماندگاری اثر آن‌ها کمتر است

به همین دلیل عرق‌های گیاهی بیشتر برای مصارف خوراکی یا نوشیدنی‌های گیاهی استفاده می‌شوند.

نمونه‌های رایج عرق گیاهی شامل:

• عرق بهارنارنج
• عرق نعناع
• عرق بیدمشک
• عرق گلاب

عصاره گیاهی چیست؟

عصاره گیاهی محصولی است که از طریق استخراج ترکیبات محلول گیاه در آب یا الکل به دست می‌آید.

در این روش، گیاه در یک حلال مانند:

• آب
• الکل
• یا ترکیب این دو

قرار داده می‌شود.

در طول زمان، ترکیبات قابل حل در این حلال از گیاه خارج شده و وارد مایع می‌شوند. این مایع در نهایت به عنوان عصاره گیاهی شناخته می‌شود.

بسته به فرآیند تولید، عصاره‌ها می‌توانند به دو شکل باشند:

• عصاره مایع
• عصاره خشک یا پودری

عصاره‌های گیاهی معمولاً شامل بخشی از ترکیبات گیاه هستند، اما همه ترکیبات فرّار معطر گیاه را ندارند.

به همین دلیل:

• رایحه آن‌ها معمولاً ضعیف‌تر از اسنشال اویل است
• اما برای مصرف خوراکی و دارویی بسیار رایج هستند

چهار تفاوت اصلی اسنشال اویل و عصاره گیاهی

برای درک بهتر تفاوت اسنشال اویل و عصاره گیاهی، چهار تفاوت مهم بین این دو وجود دارد.

۱. تفاوت در شدت رایحه

اسنشال اویل‌ها معمولاً رایحه بسیار قوی‌تری نسبت به عصاره‌های گیاهی دارند.

این موضوع به این دلیل است که ترکیبات معطر گیاه در این روغن‌ها به شکل بسیار متمرکز وجود دارند.

به همین دلیل از اسنشال اویل‌ها در مواردی مانند:

• آروماتراپی
• ساخت عطرهای طبیعی
• محصولات آرایشی و مراقبت پوستی

استفاده می‌شود.

۲. همه گیاهان اسنشال اویل ندارند

نکته مهمی که بسیاری از افراد نمی‌دانند این است که همه گیاهان قادر به تولید اسنشال اویل نیستند.

برخی گیاهان اصلاً اسانس فرّار ندارند، اما می‌توان از آن‌ها عصاره تهیه کرد.

به همین دلیل در صنعت گیاهان دارویی، عصاره‌ها بسیار گسترده‌تر از اسانس‌ها هستند.

۳. فرآیند تولید اسنشال اویل پیچیده‌تر است

تولید اسنشال اویل نیاز به تجهیزات تخصصی دارد.

فرآیند تقطیر با بخار شامل موارد زیر است:

• دیگ تقطیر
• سیستم تولید بخار
• کندانسور
• مخزن جداسازی روغن

در حالی که تهیه عصاره گیاهی در بسیاری از موارد با روش‌های ساده‌تری مانند خیساندن گیاه در الکل یا آب انجام می‌شود.

۴. مقدار گیاه مورد نیاز برای تولید

یکی از جالب‌ترین تفاوت‌ها این است که برای تولید اسنشال اویل مقدار زیادی گیاه نیاز است.

برای مثال:

• تولید یک کیلوگرم اسانس گل رز ممکن است به چند هزار کیلوگرم گل رز تازه نیاز داشته باشد.

به همین دلیل برخی اسانس‌ها بسیار گران‌قیمت هستند.

در مقابل، تهیه عصاره‌های گیاهی معمولاً به حجم بسیار کمتری از گیاه نیاز دارد.

مقایسه تاثیرات عصاره گل رز و اسنشال اویل گل رز

برای درک بهتر تفاوت اسنشال اویل و عصاره گیاهی، گل رز یک مثال بسیار مناسب است.

گل رز یکی از ارزشمندترین گیاهان در آروماتراپی و مراقبت پوستی است.

خواص عصاره گل رز برای پوست

عصاره گل رز به دلیل ترکیبات مفید گیاهی خود، در محصولات مراقبت از پوست بسیار استفاده می‌شود.

آبرسانی قوی پوست

عصاره گل رز دارای خاصیت آبرسانی بالا است و می‌تواند به حفظ رطوبت طبیعی پوست کمک کند.

به همین دلیل برای افرادی که پوست خشک دارند بسیار مفید است.

کاهش قرمزی و التهاب پوست

این عصاره حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی است که می‌توانند به کاهش التهاب و قرمزی پوست کمک کنند.

به همین دلیل در بسیاری از محصولات پوستی برای پوست‌های حساس استفاده می‌شود.

کاهش چین و چروک

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید می‌تواند باعث تخریب کلاژن پوست شود.

آنتی‌اکسیدان‌های موجود در عصاره گل رز می‌توانند از سلول‌های پوست در برابر استرس اکسیداتیو محافظت کنند و روند پیری پوست را کندتر کنند.

خواص اسنشال اویل گل رز در آروماتراپی

اسنشال اویل گل رز یکی از گران‌ترین و ارزشمندترین اسانس‌های گیاهی در جهان است.

این اسانس در بسیاری از منابع آروماتراپی به عنوان روغنی با اثرات گسترده معرفی شده است.

مراقبت از پوست

اسنشال اویل گل رز می‌تواند به کاهش التهاب‌های پوستی کمک کند و در بهبود مشکلاتی مانند:

• آکنه
• زخم‌های سطحی
• تحریکات پوستی

مفید باشد.

کمک به بهبود زخم

این روغن به دلیل خواص ضدباکتریایی می‌تواند از عفونت زخم جلوگیری کرده و روند ترمیم پوست را تسریع کند.

کمک به بهبود خلق‌وخو

در آروماتراپی، رایحه گل رز به عنوان رایحه‌ای شناخته می‌شود که می‌تواند به کاهش استرس و بهبود خلق‌وخو کمک کند.

در برخی مراکز درمانی از این رایحه برای حمایت از بیماران در کنار روش‌های درمانی دیگر استفاده می‌شود.

کاهش التهاب و درد

اسنشال اویل گل رز دارای ترکیباتی است که می‌توانند اثرات ضدالتهابی داشته باشند.

به همین دلیل در برخی ترکیب‌های ماساژ برای کاهش دردهای عضلانی یا مفصلی استفاده می‌شود.

خواص ضدباکتریایی

اسنشال اویل گل رز دارای فعالیت ضدباکتریایی قابل توجهی است و می‌تواند در برابر برخی میکروارگانیسم‌ها مؤثر باشد.

جوانسازی پوست

به دلیل وجود ترکیبات آنتی‌اکسیدانی قوی، اسانس گل رز یکی از محبوب‌ترین مواد در محصولات مراقبت پوستی لوکس است.

این اسانس می‌تواند به شرایط زیر کمک کند

• بهبود بافت پوست
• افزایش شفافیت پوست
• کاهش علائم پیری

در نهایت کدام بهتر است؟ اسنشال اویل یا عصاره؟

پاسخ این سؤال ساده نیست.

در واقع انتخاب بین اسنشال اویل، عصاره گیاهی یا عرق گیاهی کاملاً به هدف استفاده بستگی دارد.

برای مثال:

اگر هدف شما آروماتراپی و تأثیر رایحه بر احساسات باشد،اسنشال اویل انتخاب مناسب‌تری است.

اگر هدف مصرف خوراکی یا استفاده ملایم‌تر باشد،عرق گیاهی یا عصاره گزینه بهتری است.

درک این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند از گیاهان دارویی هوشمندانه‌تر و ایمن‌تر استفاده کنید.

سوالات متداول درباره تفاوت اسنشال اویل و عصاره گیاهی

آیا اسنشال اویل همان عصاره گیاهی است؟

خیر. اسنشال اویل از طریق تقطیر بخار به دست می‌آید و حاوی ترکیبات فرّار معطر گیاه است، در حالی که عصاره گیاهی از طریق حلال‌هایی مانند آب یا الکل استخراج می‌شود.

آیا می‌توان اسنشال اویل را خوراکی مصرف کرد؟

در بسیاری از موارد مصرف خوراکی اسنشال اویل توصیه نمی‌شود و باید با احتیاط و تحت نظر متخصص انجام شود.

آیا عرق گیاهی همان اسنشال اویل رقیق شده است؟

خیر. عرق گیاهی در واقع آبی است که مقدار کمی از مولکول‌های اسانس در آن وجود دارد، اما ساختار آن با اسنشال اویل کاملاً متفاوت است.